Spor, sağlıklı ve zinde bir vücuda sahip olmanın ve her daim vücudu diri tutmanın en etkili yollarından biri. Sporu vücudunuzu geliştirmek, sağlıklı kalmak, turnuvalara hazırlanmak ya da eğlenmek için yapıyor olabilirsiniz. Ancak her durumda sakatlanma ya da yaralanma riski olduğunu belirtelim. Bunun için bazı ilk yardım bilgileri edinmek daha büyük yaralanmaların önüne geçebilir ya da hayat kurtarabilir.
Yaralanma Nedenleri
Anatomik bozukluklar, kas zayıflığı, ısınmadan spora başlamak, yanlış hareketler yapmak, aniden fazla yüklenmek, antrenmansız olmak, doğru malzeme kullanmamak, kötü zemin ya da spora elverişli olmayan havalar, spor yaparken çeşitli sakatlık ve yaralanmalara yol açabilir. Bu nedenle spora başlamadan önce önleminizi almak her zaman en önemlisidir. Ancak alınan tüm önlemlere rağmen yaralanmayacağınızın garantisi yok. Bu nedenle ilk yardıma dair bilgi sahibi olmak, yeri geldiğinde kendiniz için yeri geldiğinde de arkadaşlarınız için fayda sağlayacak, tıbbi müdahale yapılana kadarki ilk önlemler alınmış olacaktır.
Spor Yaralanmalarında İlk Yardım Yöntemleri
Spor yaralanmaları konusunda bilinen en önemli yöntemler, yaralanan bölgeyi dinlendirme, soğutma, tampon sağlama ve yüksekte tutma gibi sıralanabilir. Ancak hangi durumda ne yapacağınız konusunda ön bilgi sahibi olmakta fayda var.
Hangi Durumlarda Hangi Tedavi Uygulanır?
Öncelikle yaşanan kaza her ne olursa olsun sporcu, müsabaka alanından uzaklaştırılmalıdır. Vücutta sakatlanan bölgenin dinlendirilmesi sağlanmalıdır. Burkulan, ağrıyan, incinen ya da daha büyük deformasyonlar yaşanan bölgeye soğuk tedavi uygulanması gerekir. Böylece ağrı ve ödem azalacak, incinen bölge uyarılarak spazmın çözülmesini sağlanacaktır. Ancak bölgede kanama varsa buz tedavisi uygulanmamalı, kanı durdurmak için tampon yapılmalıdır.
Soğuk tedavi uygularken buz ya da soğuk su dolu bir poşet/şişe kullanılabilir. Buz doğrudan temas etmeyecek şekilde bir havlu içerisinde tutularak 5-10 dakika boyunca dairesel hareketlerle sakatlanan bölgeye uygulanabilir. Soğuk uygulama, şişen, incinen, burkulan bölgeler için uygun bir tedavi yöntemidir.
Kanamalı bölgelerde yapılması gerekense bölgesel basınç uygulamasıdır. Tampon yöntemi olarak da bilinen ve kanamayı durdurmak üzere uygulanan bu yöntem için temiz bir havlu, bez ya da bandaj kullanılmalı, açık bölgenin mikrop kapmaması sağlanmalıdır. Ayrıca kanama görülsün ya da görülmesin, yaralanan bölgenin kalp hizasından yüksekte tutulması, uygulanması önerilen başlıca ilk yardım yöntemlerindendir.
İlk Yardım Çantası Hazırlamak
Olası sakatlanma ve yaralanmalara karşı ilk yardım çantanızda bulunması gereken en önemli malzemeler şunlardır:
• Boyunluk
• Temiz sargı bezi (elastik)
• Soğutucu sprey
• Bandaj
• Kimyasal buz
• Pamuk
• Eldiven
• Plastik makas
• Turnike
• Oksijenli su
• Yara bandı
• Antibakteriyel solüsyon
