Farklı kanal tasarımları ve barındırdıkları farklı bileşenler sayesinde zorlu kış koşullarında yol tutuş açısından önem barındıran kış lastikleriyle ilgili bilmeniz gereken tüm detaylar burada!
Ülkemize kullanım kültürü Kuzey Avrupa ve diğer batı ülkelerine göre oldukça geç gelen kış lastiği artık pek çok yerde yasal bir zorunluluk taşıyor. Kış lastiği uygulaması ile özellikle zorlu kış koşullarında pek çok avantaj barındıran kış lastiği halk arasında kar lastiği olarak da biliniyor.
Peki daha önceleri kış lastiği olmadığı dönemlerde ne yapıyorduk? Öncelikle trafik ve yol koşullarının daha farklı olduğu, araçların yaygınlaştığı ilk dönemlerde bırakın kış lastiğini, normal havalarda kullanılan lastiklerin dahi üretimi kısıtlıydı. Araçlar yaygınlaştıkça arabalara göre lastikler üretilmeye başlandı. Sonraları araç tiplerine ve ihtiyaçlara göre, uzun yol asfaltı, arazi koşulları, şehir içi sürüşler gibi farklı bölgesel ve zeminsel ihtiyaca göre farklı lastik üretimleri gerçekleştirildi. Günümüze doğru gelindiğinde ise farklı coğrafyaların, farklı yol koşullarına, hatta araç markaları, motor güçleri, fren sistemleri ve daha pek çok yeni parametre hesaba katılarak yalnız kullanacağınız araca değil, kullanım yeri ve koşullarını hesaba katarak olabilecek en uygun lastikler elde ediliyor. Tabii standart bir araç kullanıcısı için tüm bu lastik tipleri başlangıçta ciddi bir önem arz etmese de bazı türler özellikle her türden sürücüyü ilgilendirecek öneme sahip. Bunlardan başta geleni ise bahsettiğimiz kış lastiği. Yağmur, çiseleme, don, buz, kar, kaygan zemin, çamur gibi pek çok farklı koşul için, özellikle zorlu kış aylarında kullanılmak üzere üretilen kış lastikleri, lastik üzeri kanal tasarımları, barındırdıkları farklı bileşenler gibi özellikleriyle kış sürüşlerinde pek çok fayda sağlıyor. Bakalım kış lastiklerinin özelliklerini belirleyen kriterler ve faydalar nelermiş.
Kış Lastikleri Hangi Malzemeden Üretilir?
Yaz lastikleri genelde sentetik kauçuktan üretilir. Bu sebeple hava soğudukça sertleşirler ve tutunma özelliklerini yitirmeye başlarlar. Kış lastikleri ise içeriğinde doğal kauçuk ve silika ile üretilir. Bu malzeme hava soğudukça lastiğin yumuşaklığını, esnekliğini ve tutunma gücünü korumasını sağlar. Kış lastiği ömrü bu bakımdan özellikle soğuk hava koşullarında normal lastiğe göre daha uzundır. Hava sıcaklığının 7 derecenin altına düştüğü her zeminde normal lastiklere kıyasla çok daha verimlidir.
Kış Lastikleri Yüzey Özellikleri ve Zemin Tutuşu
Kış lastikleri yüzey desenleri ve kanalları normal lastiklerden farklıdır. Yalnızca ıslak zeminde değil kış lastiği ne zaman kuru zeminde kullanılsa daha iyi tuttuğu kanıtlanmıştır. Bunun nedeni kış lastiğinin yüzeyinde daha derin ve geniş olukların bulunması ve bu oluklar arasında bulunan yüzlerce ince kanal olmasıdır. İnce kanallar, oyuklar arasında kalan kauçuk parçalarına bölgesel olarak esneklik katar. Normal lastik tiplerinin bu tip ince kanallara sahip olmayan bölgeleri, soğuk koşullarda sertleşerek esnekliğini kaybeder ve tutuş kaybı yaşamaya başlar. Böylece zemin tutuşu açısından kuru zeminde de normal lastikten iyi tutunmaktadır.
[gg_banner name=”start-shopping” type=”responsive” width=”100%” height=”500″][/gg_banner]Islak zemine geldiğimizde ise kış lastiğinin yine avantajlı olduğunu görürüz. Normal lastikler zemindeki suyu iyi bir şekilde tahliye edemiyorsa, yol tutuşun tamamen kaybedildiği, otomobilinizin suyun içinden geçmesi yerine ‘üstünden yüzmesi’ durumuyla karşılaşabilirsiniz. Kış lastikleri ise normalden daha derin tasarlanan olukları sayesinde zemindeki suyun çok daha etkili tahliye edilmesini sağlayarak, ‘aquaplaning’ diye de bilinen bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır. Bu bakımdan bol yağmurlu iklimler ve ılık da olsa yağmuru bol havalar için kış lastiği tavsiye edilir.
Karlı ve buzlu zemin, kış lastiğinin uzmanı olduğu, tabiri caizse üzerine kurulduğu zemindir. Kış lastiği yüzeyindeki derin olukların bir işlevi zemindeki karı biriktirmeleridir. Bu sayede kar yüzeyine biriktirdiği kar ile tutunabilirler. Kış lastikleri zemindeki karı oluklarına doldurarak karın kar ile tutunma özelliğini kullanır ve karlı yol koşullarına uygun tutuş sağlarlar.
Kullanım Konforu Açısından Kış Lastiği
Kış aylarında araç lastiklerinizde kullanabileceğiniz, zincir, kar çorabı, kar paleti gibi farklı ve ucuz yöntemler de vardır. Fakat bu yöntemlerin pek çoğu otomobilinizin yürüyen aksamına daha çok yük bindirecek, araç içine kadar gürültü yapacak, yol konforunuzu ise olumsuz yönde etkileyerek sürüş keyfinizi bozacaklardır. Tüm bu ürünlerin kullanım alanının karlı zeminler olması da farklı bir zemine geçmeniz durumunda dezavantaja dönüşecektir. Öte yandan kış lastiği daha fazla zemin koşulunda daha uzun süreli rahat bir kullanım sunacaktır. Mevsim başlangıcında bir set kış lastiği takarak sezon boyunca güvenli, rahat ve etkili sürüş yapabilirsiniz. Kış lastikleri ayrıca soğuk havada yumuşaklıklarını yitirmeyerek, normal lastikten daha bile konforlu bir sürüş rahatlığı sunarlar.
Performansı Artışı Sağlar
Farklı kış lastiği markaları kış lastiği ve normal lastik arasındaki performans farkını ortaya koyan testler yapmışlardır. Buna göre ortam sıcaklığının 7 santigrat derecenin altına düştüğü hava durumlarında yapılmış olan testler, aracın eşit hızda gittiği durumlarda kış lastiklerinin normal lastiklere oranla her türlü zemin üzerinde daha iyi performans sergilediklerini göstermektedir. Soğuk hava koşullarında çok daha iyi tutunan kış lastikleri bu tutuş sayesinde iyi çekiş özelliği, stabilite, performans ve fren gücü sağlamaktadır. Viraj dönüşleri, hızlı manevralar konusunda da performans açısından soğuk havada artış sağlarlar.
Ekonomik Olarak Düşündüğünüzde
Kış lastiği fiyatları marka ve modeline de bağlı olmak üzere normal lastikten biraz daha fazladır. İlk bakışta otomobilinize iki takım lastik seti almak iki kat masraftan da fazlaymış gibi görünebilir. Ancak iki farklı set lastik demek, iki set lastiğin ömrünün de daha fazla uzaması demektir. Bu sayede lastiklerinizi daha geç değiştireceksiniz. Öte yandan tek bir setin sürekli kullanması yerine bir süre bagajda belli koşullarda beklemesi lastikleri dinlendireceğinden, lastik ömrü iki katından daha da artacaktır. Kış lastikleri olsun normal lastik olsun, yakıt ekonomisi konusunda lastiklerin etkisi tartışılmazdır. Bu bakımdan kışın kış lastiği kullanımı yakıt tasarrufu da sağlayacaktır.
Yasal Zorunluluklar
Kış lastiği zorunlu mu sorusunun cevabı, kapsam dahilinde zorunlu olduğudur. Bakanlar Kurulu kararınca ülkemizde kışın hava sıcaklığı ortalaması 7 santigrat derece ve altına düşen, genellikle ülkemizde Kuzey, Kuzeydoğu ve Doğu bölgelerinde yer alan 54 il ve bu illere bağlı ilçelerde kış lastiği zorunluluğu getirilmiştir. Bu zorunluluk kapsamında her sene valilikler kararınca kış lastiği tarihleri belirlenir. Kış lastiği ne zaman takılmalı konusunda vatandaşlar illa ki bu tarihleri beklemek zorunda değildir, aksine hava sıcaklıkları bulundukları yerlerde düşmeye başlayıp, yağışların başlaması veya gece-gündüz sıcaklık farklı artışlarının yaşanmasıyla kış lastikleri takılabilir. Kış lastiği kimlere zorunlu olduğu konusunda resmi gazetede yayınlanan genelde, traktör, iki ve üç tekerlekli taşıtlar, römorklar ve TSK’ya ait taşıtlar dışında otobüs, minibüs, kamyon, kamyonet, çekici, ticari ve şahsi tüm araçların tamamını bulundukları il kapsamında verilen karara uyarak kış lastiği takmak konusunda zorunlu tutar. Kış lastiği zorunluluğunu belirten kanuna göre belirlenen şartlar ve tarihlerde kış lastiği olmadan trafikte olan araçlar, denetimci memur tarafından belirlenip, ceza kesilmelidir. Bu hususta kış lastiği cezası her sene güncellenmekle birlikte son dönem için 766 TL’dir. Kış lastiksiz yakalanan araç, denetimci tarafından uygun görüldüğü taktirde lastik değiştirme işini gerçekleştirebileceği en yakın yerleşme yerine kadar izinle müsaade alır. Aracın şoförü ise en yakın yer ve zaman aralığında aracın lastiklerini kış lastikleriyle değiştireceğini temin etmek durumundadır.
